Zanimljiv nakit

Dukat sa likom Vasilija Ostroškog

Slavi se 12. maja - Sveti Vasilije Ostroški

Hercegovac poreklom, Sveti Vasilije Ostroški rođen je 28. decembra 1610. u selu Mrkonjićima u Popovom polju. Kao sin siromašnih, ali pobožnih ljudi, od malena je vaspitavan u duhu pravoslavnog milosrđa i dobročinstva. Dok je kao dečak čuvao stoku, delio je poslednji zalogaj hrane sa siromašnijima od sebe. U strahu od Turaka, roditelji su ga sklonili u obližnji manastir Zavalu, gde je Iguman bio njegov stric, Jeromonah Serafim. Tu se opismenio i stekao šire znanje o hrišćanstvu.

Da bi se usavršio, Iguman Serafim ga šalje u manastir Tvrdoš. U tom duhovnom majdanu Iskušenik Stojan, kako mi je bilo kršteno ime, prima monaški postrig i dobija monaško ime Vasilije.
Godine 1651. postaje mitropolit istočnohercegovačke Eparhije. U to vreme, Turski nasilnici počeli su silno da pljačkaju i napadaju srpske manastire i robe narod. Vasilije je tada obilazio svoje Eparhijane i mirio zavađena plemena i ukazivao na nužnost zajedničkog življenja pravoslavaca, katolika i muslimana.

Pritisnut spletkama zbog takvog stava i Turskim zulumima, on se povlači u Keliju Igumana Isaije na Ostrogu, odakle podiže na Gornjem Ostrogu crkvu posvećenu Vavedenju Presvete Bogorodice. Na Ostrogu je i preminuo 29. aprila 1671. godine (po starom kalendaru). Kult Svetog Vasilija postepeno se širio nakon njegove smrti, kako se prenosio glas o čudotvornim moćima njegovih moštiju. I danas mnogi ljudi različitih vera dolaze da bi se poklonili njegovim moštima.


Dukat sa likom Svetog Trifuna

14. februar se slavi kao Sveti Trifun, Trifundan, Trivul i Triva

Sveti Trifun rođen je u veoma siromašnoj porodici u Frigijskom selu Kampsadi, blizu grada Apameje. Sveti Trifun je od detinjstva pokazivao sposobnost isceljivanja ljudi i životinja iizgona zlih duhova. Kao ubogo seljače čuvao je guske, a svojim isceliteljskim moćima izlečio je mnoge bolesnike, između ostalog i Gordijanu, ćerku cara Gordijana Trećeg.

Sveti Trifun je optužen poglavaru Istoka Akvilinu kao hrišćanin koji kao znalac Lekarskih veština leči ljude širom zemlje i istovremeno ih uči veri u Hrista. Akvilin je zato naredio da Svetog Trifuna uhvate i ako se i posle najtežih muka ne odrekne svoje vere, da ga pogube. Pošto je izdržao sva mučenja, Svetom Trifunu (mladiću oko dvadesetak godina) odrubljena je glava 250te godine. Po njegovoj želji da počiva u rodnoj Kampsadi, tamo je i sahranjen. Od 809. godine, njegove mošti počivaju u Katedrali Svetog Trifuna u Kotoru.

Sveti Trifun se u svim vinogradarskim krajevima proslavlja kao vinogradarska slava, jer se taj svetac smatra zaštitnikom vinograda i uopšte polja i useva. Na Trifundan se svečano ulazi u vinograde i počinje orezivanje loze, pa se u nekim krajevima ovaj svetitelj naziva Trifun Orezač ili Zarizoj. U Vojvodini ga smatraju guščijim svecem i nazivaju Sveti Triva Guščar. Obično se na Trivu nasađuju guske, pa se kaže:"Sveti Triva guske nasađiva."

Najlepša legenda o njemu je ona po kojoj je uzgajao lubenice koje je morao poklanjati prolaznicima, kažnjen zato što je ubio 99 ljudi, a tu kaznu će odslužiti kada prolista vrbov panj. Kako jednog dana pojuri u žurbi, neki prolaznik i ne uze lubenicu, Trifun u besu baci lubenicu i nehotice ubije i stotog čoveka. Uprkos tome, panj je prolistao. Naime, užurbani prolaznik je žurio da skudi devojku, a to je greh nad grehovima.

Od ove legende počinje shvatanje da je Sveti Trifun zaštitnik ljubavi i devojaka, dok rimokatolici na Trifundan slave Svetog Valentina, kao svoj Dan Ljubavi.


Dukat sa likom Svetog Save - prvi arhiepiskop srpski

Slavi se 27. januara kao slava Sveti Sava.

Ne postoji sveta ličnost snažnije utkana u svest i biće srpskog naroda od lika Svetog Save. On je jedini svetitelj čiji praznik Srbi slave kao crkvenu, školsku, esnafsku i porodičnu slavu.

Na osnovu onoga što je danas napisano i izrečeno o svetitelju Savi, malo kome nije poznato da je Rastko, najmlađi sin raškog Župana Nemanje i županice Ane, rođen oko 1175. godine, kao mladić krišom otišao na Svetu Goru gde se uprkos protivljenju roditelja zamonašio i dobio ime Sava. Iako sin srpskog vladara, u potpunosti se posvetio monaškom načinu života zbog čega je uživao veliki ugled među svetogorskim monasima. Da bi na Svetoj Gori obezbedio utočište i sklonište srpskim monasima, uspeva zajedno sa ocem, koji kao studenički monah pristiže 1197. godine mađu svetogorce, da na ruševinama starog hrama sagradi manastir Hilandar. Već u leto 1199. godine useljava se u dovršeni Hilandar gde i njegov otac Nemanja, u monaštvu nazvan Simeon, provodi poslednjih osam meseci ovog zemnog života.

Posle četrnaest godina mošti svog oca prenosi u Studenicu i tamo ostaje neko vreme. Nastavljajući svoju graditeljsku delatnost podiže crkvu Svetog Apostola u Peći, dve ispovedaonice kod Studenice, učestvuje u izgradnji Mileševe, a njegovo glavno delo je Žiča, koja kasnije postaje prvo sedište srpske arhiepiskopije.

Bio je duhovnik, prosvetitelj i učitelj svog neukog naroda i veliki mirotvorac kadar da diplomatskim putem spreči ratove i neprijateljstva prema srpskim zemljama. Jedna od njegovih crkvenih reformi verovatno je i ključni razlog zašto se krsna slava odražala kod Srba, a ne i kod drugih indoevropskih naroda. Da bi sprečio paganski običaj prinošenja krvnih žrtava u crkvi i okupljanja pred crkvom radi obeležavanja pomena svetim, arhiepiskop Sava je naredio da se takve svetkovine održavaju isključivo u domu svečara i da sveštenici jedino tu mogu da blagoslove trpezu i osveštaju krvne i bezkrvne žrtve. Tako je slava izmeštena u okvire porodice i doma.

U crkvi se 10. maja drži pomen spaljivanja moštiju Svetog Save, a u narodu se taj dan svetkuje pod nazivom Savine verige. Dan posvećen svetitelju Savi, 17. januar, praznuje se kao opšti crkveni i narodni praznik, a slavi se kao porodična, školska i esnafska slava zanatlija.


Dukat sa likom Svetog Luke

Slavi se 31. oktobra kao Sveti lUka, Lučin dan

Pisac Jevanjđela i dela apostolovih dveju kanonskih knjiga Novoga Zaveta, Sveti Apostol Luka nije pripadao dvanaestorici apostola, već je bio iz šireg kruga sedamnaestorice Hristovih učenika. Rođen je u Antioniji i bio je veoma učen čovek. Od rane mladosti izučavao je grčku filozofiju, medicinu i živopis. Kad je došao u Jerusalim, upoznao je Isusa Hrista i bio svedok njegovih čudesnih dela. Vaskrsli Isus ukazao se Svetom Luki i rođaku Kleopi kada su bili na putu za Emaus. Posle silaska Svetog Duha na Apostole, vratio se u Antioniju, gde je postao saradnik apostola Pavla u obraćanju Jevreja i neznabožaca u Hristovu veru.Putovao je sa apostolom Pavlom u Rim, a posle mučeničke smrti apostola Pavla, počeo je da propoveda jevanđele po Italiji, Dalmaciji, Makedoniji i drugim krajevima.

Među Srbima je kult Svetog Luke veoma razvijen, čemu je doprineo i Despot Đurađ Branković Smederevac, koji je mošti Svetog Luke prebacio u Smederevo u svoju zadužbinu crkvu Uspenja. Posle pada Smedereva pod Tursku vlast, mošti su se jedno vreme nalazile u crkvi Svetog Luke u Kupinovu u Sremu, da bi im se posle izgubio svaki trag.

Sveti Luka je jedna od najčešćih slava. U okolini Požege gde svi slave Svetog Luku zabeležena je šaljiva priča kako su nekad Sveti Luka i Sveti Nikola išli zajedno u krađu, pa je Sveti Luka ukrao vola, a Sveti Nikola rotkvicu, te se zato na Svetog Luku mrsi, a na Svetog Nikolu posti (salata od strugane rotkve).

U narodu se smatra da od Svetog Luke počinje zima, pa se govorilo: "Sveti Luka, sneg do kuka" ili "Sveti Luka, eto vuka".


Zlatnik kralj Milan I Obrenović - Srbija

Zlatnik kralj Milan I Obrenović - Srbija

Kraljevina Srbija je krajem XIX veka izdala nekoliko izdanja zlatnih kovanica nominale od 10 i 20 dinara. U to vreme ko god je pripadao Latinskoj monetarnoj uniji morao je kovati zlatnike tačno određenih mera, što se odnosilo i na Srbiju.

Prvo izdanje kovanice od 20 dinara u opticaju se pojavilo 1879. godine, a drugo 1882. godine.

Na prednjoj strani izdanja nalazi se lik srpskog kralja Milana Obrenovića okrenutog udesno u krugu oko glave kralja Milana, na prvom se izdanju se pojavio tekst ispisan ćirilicom MILAN M. OBRENOVIĆ IV . KNJAZ SRPSKI, dok je tekst drugog izdanja izmenjen i pojednostavljen i glasi (takođe pisano ćirilicom) MILAN I. KRALJ SRBIJE.

Na zadnjoj strani kovanice utisnut je venac sa kraljevskom krunom na vrhu i ispisanom nominalom ćiriličnim pismom 20 DINARA, ispod čega je utisnuta godina izdanja. Na rubu kovanice ispisan je tekst "BOG ČUVA SRBIJU" takođe ćirilicom.

Težina kovanice od 10 dinara iznosi 3,22 grama. Prečnik joj je 18 mm.
Kovanica od 20 dinara teži 6,45 grama, a prečnik joj je 21,5 mm.
Obe kovanice su finoće 900.


Zlatntik "Američki orao"

Zlatntik Američki orao

Na prednjoj strani zlatnika nalazi se devojka koja simbolizuje slobodu, čiji je oblik nadahnut kovanicom od 20 zlatnih dolara koja je kovana između 1907. i 1933. godine.

Savremena kovanica sadrži tekst " LIBERTY " postavljen polukružno na vrhu i godinu izdanja.

Poleđina zlatnika prikazuje orla koji donosi maslinovu grančicu u vlastito gnezdo. Iznad orla polukružno je ispisan tekst "UNITED STATES OF AMERICA", u sredini su utisnuta dva slogana po kojima je poznat američki novac: "E Pluribus Unum" i "IN GOD WE TRUST". Polukružno ispod orlova gnezda ispisana je informacija o nominali i količini zlata: "1 OZ FINE GOLD - 50 DOLLARS".

Osim u nominali od 50 dolara, količini zlata od 1 unce, zlatnik Američki orao proizvodi se i u nominalama od 5 dolara (jedna desetina unce), 10 dolara (jedna četvrtina unce) i 25 dolara (jedna polovina unce).

Godina izdanja na zlatnicima kovanim u razdoblju od 1986. i 1991. ispisana je rimskim brojevima, nakon čega su se godine počele prikazivati arapskim brojevima.

Kovanica od jedne unce izrađena je od legure koja se sastoji od 91,67 posto zlata, 3 posto srebra i 5,33 posto bakra.

Prečnik joj je 32,7 milimetara, debljina 2,87 milimetara, a težina ukupna iznosi 33,93 grama.


Meksički zlatnik od 50 pesosa (Centenario)

Meksički zlatnik od 50 pesosa (Centenario)

Prvo izdanje meksičkog zlatnika od 50 pesosa, poznatog još kao Centenario, iskovano je 1921. godine. Ova kovanica je bila toliko popularna tako da je njeno kovanje nastavljeno i u kasnijim godinama.

U razdoblju između 1949. do 1972. godine proizvedeno je skoro četiri miliona primeraka koji su na sebi imali utisnutu 1947. kao godinu izdanja, zbog čega se zlatnici toga godišta smatraju pretiskom.

Nakon što je građanima SAD krajem 1974. ponovno zakonski omogućeno da poseduju zlatni novac, meksički zlatnik od 50 pesosa postao je jedan od najpopularnijih i najtraženijih.

S prednje strane kovanice prikazan je lik devojke sa krilima koja predstavlja slobodu, sa lovorovim vencem u levoj ruci i sa slomljenim okovima u desnoj ruci.

Sa leve strane ispisana je nominala "50 PESOS ", a sa desne strane je utisnut podatak o količini čistog zlata koju kovanica sadrži: 37,5 gr. ORO PURO.

Pri dnu su ispisane dve godine, 1821. godina završetka rata za nezavisnost Meksika i godina izdanja.

Dva poznata meksička vulkana prikazana su u pozadini (Popocatepetl i Iztaccihautl).

Na stražnjoj strani utisnut je meksički grb, orao koji u kljunu drži zmiju. Kružno oko orla ispisan je tekst ESTADOS UNIDOS MEKSICANOS.

Meksički zlatnik od 50 pesosa sadrži 1,2057 unci čistog zlata, a izrađen je od legure koja se sastoji od 90 posto zlata i 10 posto bakra. Prečnik mu je 37 mm, debljina 2,69 mm, a ukupna težina 41,66 grama.


Južnoafrički zlatnik Krugerrand

Južnoafrički zlatnik Krugerrand

Južnoafrički Krugerand smatra se jednim od najrasprostranjenijih zlatnika na svetu. Prvo izdanje iskovano je 1967, a proizvodi se od zlata iskopanog u bogatim nalazištima Južne Afrike.

Na prednjoj strani zlatnika nalazi se lik Paula Krugerranda, predsednika Južnoafričke Republike iz druge polovine 19-og veka. Kružno oko Krugerrandova lika nalazi se tekst sa nazivom zemlje izdanja ispisan na dva jezika, afrikanskom i engleskom: SUID AFRIKA - SOUTH AFRICA (Južna Afrika).

Zadnja strana zlatnika prikazuje južnoafrički nacionalni simbol, antilopu "springbok". Iznad antilope ispisan je naziv zlatnika Krugerrand, levo i desno je ispisana godina izdanja razdvojena antilopom. Na dnu se nalazi tekst takođe ispisan na afrikaanskom i engleskom jeziku FYNGOUD - FINE GOLD (čisto zlato).

Otkup zlatnika Krugerrand

Na dnu je ispisana količina zlata u uncama (31,1035 grama ) što ga zlatnik sadrži.

"1 oz" znači jedna unca.
"1/2 oz" predstavlja polovinu unce (15,5517 grama).
"1/4 oz" je 1/4 predstavlja jednu četvrtinu unce (7,7758 grama).
"1/10 oz" označava zlatnik od jedne desetine unce (3,1103 grama).

* Krugerrand od jedne unce prečnika je 32,77 mm, debljinu 2,84 mm, teži 33,930 gr.

* Krugerrand od pola unce ima prečnik od 27,02 mm, debljinu 2,215 mm, i teži 16,965 gr.

* Krugerrand od četvrtine unce ima prečnik 22,06 mm, debljinu 1,888 mm i težinu 8,482 gr.

* Krugerrand od 1/10 unce ima prečnik 16,55 mm, debljinu od 1,35 mm, težinu od 3,393 gr.

Moguća su odstupanja u prečniku i debljini i navedene su maksimalne mere.


Kanadski zlatnik Javorov list (Maple leaf)

Kanadski zlatnik Javorov list (Maple leaf)

Kanadski zlatnik - Javorov list počeo se proizvoditi 1979. u Kanadskoj kraljevskoj kovnici (Royal Canadian Mint, Monnaie Royale Canadienne).

Sve do 1982. godine, godišnja izdanja ovoga zlatnika bila su kovana u zlatu čistoće 99,9 posto. Kanadska kovnica je među prvim usavršila rafinisanje zlata do čistoće 99,99 posto, tako da od 1983. god je otpočela kovati zlatnike koji praktično uopšte nisu sadržavali neplemenite metale. Neka izdanja Kanadske kraljevske kovnice dostigli su čistoću od 99,999 posto.

Na prednjoj strani kovanice nalazi se lik engleske kraljice Elizabete II, ispod kojega je navedena nominala (50 dolara na kovanici od jedne unce) i godina izdanja. Polukružno iznad lika stoji natpis ELIZABETH II.

Naličje zlatnika sadrži javorov list, nacionalni simbol Kanade. Oko središnjeg motiva ispisan je tekst CANADA i FINE GOLD 1 OZ OR PUR.

Sa leve i desne strane lista ispisana je brojka 9999 koja označava finoću zlata.

Ovaj zlatnik proizvodi se u veličinama od:

- jedne dvadesetine unce (1,555 gr) , - jedne desetine unce (3,1103 gr)
- jedne četvrtine unce (7,775 gr)
- jedne polovine unce (15,55 gr) - jedne unce (31,1035 gr)

Svaka od njih ima odgovarajuću nominalu od 1, 5, 10, 20 i 50 kanadskih dolara i predstavljaju službeno sredstvo plaćanja u Kanadi.


Kineski zlatnik - Panda

Kineski zlatnik - Panda

Zlatnici sa utisnutim likom medvedića pande kuju se u Republici Kini od 1982. godine. Oni su i do dan danas najpopularnija i najtraženija investicija zlatnika u svetu.

Dizajn pozadine kovanice, na kojem su prikazani prizori iz života kineskog medvedića, menjaju se svake godine, što kovanici daje zanimljivo sakupljačke svojstvo.

Izuzetak su izdanja iz 2001. i 2002. godine koji imaju identičan dizajn .

Na prednjoj strani zlatnika utisnuta je slika Nebeskoga hrama u središtu Pekinga, iznad kojega je polukružno kineskim pismom ispisan tekst u prevodu "Narodna Republika Kina".

Na dnu je utisnuta godina izdanja, a ukoliko se radi o komemorativnom izdanju, kovanica sadrži i dodatne pisane oznake.

Kovanica se smatra službenim sredstvom plaćanja u Kini. Izdaje se u nominalama od 25 juana ili 1/20 unce, 50 juana ili 1/10 unce, 100 juana ili 1/4 unce, 200 juana ili 1/2 unce i 500 juana ili jedna unca.

Izdanja puštena u periodu između 1983. i 2000. godine imaju niže nominale, koje se kreću u rasponu između 5 i 100 juana.

Čistoća zlata od kojega su Pande izrađene je 99,9%.

* Kovanica od 1 unce ima prečnik 32,05 mm i debljinu 2,70 mm, i težinu 31,103 grama.
* Kovanica od pola unce prečnika je 27 mm, debljine 1,85 mm, a težina joj je 15,55 grama.
* Najmanja kovanica od 1/20 unce prečnika je 13,92 mm, debljine je 0,83 mm i težine 1,555 gr.
* Kovanica od 1/10 unce teška je 3,11 grama, ima prečnik 17,95 mm i debljine je 1,05 mm.
* Zlatnik od 1/4 unce težak je 7,77 grama, ima prečnik 21,95 mm i debljinu 1,53 mm.

Zlatnik "Panda" osim u standardnim težinama izraženim u uncama, izdat je 1991. godine i u težini od 1 gram, a nominala mu je bila 3 ​​juana.


Ugarski zlatnik "Franjo Josip"

Franjo JosipUgarski zlatni novac izdavao se krajem 19. i početkom 20. veka. Zadnje izdanje iskovano je 1915. godine, neposredno pred raspad države.

Na licu kovanice nalazi se cela figura Franje Josipa I sa kružno postavljenim tekstom FERENCZ JOZSEF I-K-A-CS-ES M-H-S-D-O-AP-KIR- i godinom izdanja na dnu. Na zadnjoj strani kovanice nalazi se tadašnji ugarski grb kojeg podupiru dva anđela.

Ispod grba postoji natpis MAGYAR KIRALYSAG, a ispod je navedena nominalna vrednost kovanice (10 korona). Težina ove kovanice je 3,3875 grama, finoće je 900, čistog zlata sadrži 3,05 grama.

20 korona

20 korona

20 korona je dvostruko vredniji zlatnik i izrađivao se od dvostruko više čistog zlata. Težina mu iznosi 6,775 grama, prečnika 21mm, finoće 900, znači sadržaj čistog zlata je 6,097 grama. Ovaj zlatnok je identičan onome od 10 korona po izgledu, jedino na nominalnoj vrednosti kovanice piše 20 korona umesto 10. Proizvodio se u razdoblju između 1892. i 1915. godine.

20 korona


Francuski zlatnik Marianne - petao

Francuski zlatnik Marianne - petaoOvo je francuski zlatnik od 20 franaka iz doba Treće republike poznat kao zlatnik "Marianne", koji je dobio naziv po liku mlade žene koja je na zadnjoj strani dukata.

Marianne je francuski nacionalni simbol koji simbolizuje slobodu i razum.

Ovaj zlatnik je poznat još pod nazivom "petao" jer je na prednjoj strani dukata utisnut galski petao, koji je takođe jedan od simbola Francuske.

 

 

Francuski zlatnik Marianne - petaoNa prednjoj strani kovanice, kružno iznad petla ispisan je tekst LIBERTE-EGALITE-FRATERNITE što znači SLOBODA-JEDNAKOST-BRATSTVO. Vrednost 20FCS (franaka) ispisana je u donjem središnjem delu razdvojena petlovim nogama. Na dnu je ispisana godina izdanja.

 

Težina zlatnika je 6,45 grama, a finoća zlata je 900, što znači da u sebi sadrži čistog zlata 5,8065 grama. Prečnik zlatnika je 21mm, a debljina 1,3mm.

 


Austrijski zlatnik "Wiener Philharmoniker" (Bečka filharmonija)

Proizveden je u austrijskoj kovnici "Muenze Osterreich" od čistog zlata. Prvo izdanje na tržištu se pojavilo 1989. godine i od tada kuje se svake godine novo izdanje. Dizajn zlatnika posvećen je svetski poznatom austrijskom simfonijskom orkestru. Zbog toga su na prednjoj strani prikazani simfonijski instrumenti iznad kojih je polukružno ispisano WIENER PHILHARMONIKER.

Wiener Philharmoniker

Na drugoj strani zlatnika utisnut je reljef velikih orgulja u koncertnoj dvorani "MUSLIKVEREIN" u Beču, u koju svoje nastupe ima bečka filharmonija. Iznad orgulja ispisan je tekst REPUBLIK OSTERREICH, a ispod orgulja ispisana je količina zlata u uncama (31,1035 grama) koju sadrži zlatnik.

Wiener Philharmoniker

Tekstom "1 UNZE GOLD 999,9" označen je zlatnik težine jedne unce. Na zlatniku od pola unce (15,5517 grama) ispisano je "1/2 UNZE GOLD 999,9". Na zlatniku od četvrtine unce (7,7758 grama) ispisano je "1/4 UNZE GOLD 999,9". I poslednji u seriji je zlatnik koji sadrži jednu desetinu unce zlata (3,1103 grama) koji ima otisnut tekst "1/10 UNZE GOLD 999,9".

Zlatnik filharmonije od jedne unce ima prečnik 37mm i debljinu od 2mm, od pola unce ima prečnik od 28mm i debljinu od 1,6mm, od četvrtine unce ima prečnik 22mm i debljinu od 1,2mm i desetine unce prečnik 16mm i debljinu od 1,2mm. Navedene mere mogu neznatno odstupati od zlatnika do zlatnika.


Francuski zlatnik "Napoleon"

Francuske zlatne kovanice od 20 franaka sa likom Napoleona III, predsednika Francuske u razdoblju Druge Republike, kovale su se od 1852. do 1870. godine u milionskim količinama, zbog čega se i danas mogu videti u numizmatičkim kolekcijama sveta.

Osim od 20 franaka, ovaj zlatnik se kovao i u apoenima od 50 i 100 franaka. Kovanica od 20 franaka na prednoj strani poseduje lik Louisa - Napoleona Bonaparte u profilu okrenutom na desno, sa tekstom NAPOLEON III EMPEREUR koji okružuje lik francuskog imperatora.

NapoleonIzdanje iz 1852. godine sadrži drugačiji tekst oko glave Napoleona: Louis Napoleon Bonaparte. Na dnu kovanice utisnuto je ime autora kovanice: Barre.

 

 

 

 

NapoleonPozadina zlatne kovanice je vrlo jednostavna. Unutar lovorovog venca nalazi se tekst koji označava vrednost novčanice (20 FRANCS) ispod koje je ispisana godina izdanja. Na dnu kovanice nalazi se i oznaka izdanja (obično je to slovo A). Kružno oko venca ispisan je tekst EMPIRE FRANCAIS (izdanje iz 1852. nosi tekst REPUBLIQUE FRANCAISE).

 

 

 

Težina dukata iznosi 6,45 grama, prečnik je 21 mm, a debljina 1,25 mm. Sadrži 90 posto, odnosno 5,8 grama ili 0,1867 unci čistoga zlata.


Dukat kralj Aleksandar i kraljica Marija

Četverostruki dukat kojega je izdala Kraljevina Jugoslavija na licu sadrži dva lika. Lik kralja Aleksandara sa naočalima u svečanom kraljevskom odelu koji stoji pored lika kraljice Marije koja ima tijaru na glavi. Polukružno oko likova ispisan je tekst ćirilicom KRALJ ALEKSANDAR I. KRALJICA MARIJA, a na dnu je sitno ćirilicom ispisano KOVNICA A.D.

Na pozadini dukata se nalazi kraljevski grb s dvoglavim orlom koji ima srpski i hrvatski grb na prsima. Polukružno oko grba ispisan je tekst latinično KRALJEVINA JUGOSLAVIJA i godina izdanja. U dnu dukata je ispisana brojka 4 i tekst DUKATA levo i desno od brojke, ispisan na oba pisma (ćirilično i latinično).

Kralj Aleksandar i kraljica Marija

Težina četvorostrukog dukata iznosi 13,9636 grama, prečnik mu je 40 milimetara, a debljina 0,7 milimetara. U sebi sadrži 0,4430 unci čistoga zlata.


Dukat kralj Aleksandar iz Kraljevine Jugoslavije

Po uzoru na austrijske dukate, Kraljevina Jugoslavija je početkom 30-tih godina prošlog veka izdala seriju zlatnih kovanica sa likom kralja Aleksandra. Dukati bili identični austrijskim odnosno, bili su teški 3,49 grama, prečnika 20, i debljine 0,7mm.

Zanimljivo je da su dukati Kraljevine Jugoslavije na sebi imali žig, odnosno, znak kojim se potvrđivala verodostojnost dukata. Postojale su tri oznake, koje su utiskivane u donjem desnom kvadratu svake kovanice. Postojale su u obliku: žitnog klasa, kukuruznog klasa ili mača. Utisnuti žig je veoma mali i moguće ga je videti čisto samo pod lupom. Svi dukati ovoga izdanja imali su finoću 986.

Kralj Aleksandar


Austrijski zlatnik Florin ili Franak

Kovao se u razdoblju između 1870.-1892. godine. Čistoća zlata ovih kovanica je 900.

4 florina ili 10 franaka - zlatni novac "Franjo Josip" nominalne vrednosti 4 florina ili 10 franaka ima prečnik 18,7mm, a težina mu je 3,2258 grama, sadrži čistog zlata 2,9033 grama.

Na prednjoj strani otisnut je lik cara Franje Josipa sa lovorovim vencem na glavi okružen tekstom FRANCISCVS IOSEPHVS I D C IMPERATOR ET REX. Na drugoj strani se nalazi dvoglavi orao sa austrijskim grbom u središtu, okružen tekstom IMPERIVM AVSTRIACVM, nominalna 4Fl i 10 Fr i ispod je ispisana godina kovanja.

4 florina

 

8 florina ili 20 franaka

Isti kao 10 franaka što se natpisa i slika tiče, ali je razlika u oznaci nominalne vrednosti. Na njima piše 8Fl i 20Fr. Težina mu je 6,45 grama, prečnik 21,1mm. Sadržaj 5,8 grama čistog zlata.

8 florina


Zlatnik od 20 dolara "Dvostruki orao"

Zlatnik od 20 dolara Dvostruki oraoOvaj dukat se u Americi počeo kovati 1849. godine i bio je vrednosti 20 dolara. Postoje dva različita dizajna ove kovanice "LIBERTY HEAD" - glava slobode koja je kovana od 1907. godine i "SAINT GAUDENS" kovanica je dobila naziv po dizajneru koji ju je oblikovao Augustusu Saint-Gaudensu.

Zlatnik "LIBERTY HEAD" sa prednje strane sadrži lik devojke koja predstavlja slobodu sa tijarom na kojoj piše "LIBERTY". Kružno oko njene glave utisnuto je 13 zvezda, a na dnu ispod lika nalazi se godina izdanja.

 

 

Zlatnik od 20 dolara Dvostruki oraoPozadina dukata sadrži orla koji u kandžama drži strelice, a na prstima ima američki grb. Iznad orla polukružno je ispisan tekst "UNITED STATES OF AMERICA". Između glave i teksta utisnuto je 13 zvezdica, unutar koji piše "IN GOD WE TRUST".

Levo i desno ispisan je tekst "E PLURIBUS UNUM", a na dnu je ispisana nominalna vrednost dukata. Na ranijim dukatima je napisana nominala skraćeno "TWENTY D", dok je na kasnijim izdanjima pisalo "TWENTY DOLL".

Kovanica je izrađena od 90 posto zlata i 10 posto bakra. Prečnik joj je 34mm, a težina 33,43 grama.

 


Austrijski zlatni dukat "Franjo Josip" jednostruki i četvorostruki

Generalno najrasprostranjeniji dukat na našim prostorima krajem 19-og i početkom 20-og veka smatrao se sredstvom očuvanja vrednosti, pa su ga brojni građani Austro-Ugarske monarhije, ali i drugih zemalja Evrope kupovali kao venčani dar, kao poklon pri rođenju deteta ili naprosto kao zalog za budućnost. Koristio se takođe i za međunarodna plaćanja.

Ovaj dukat se i danas izrađuje u milionskim količinama u Austrijskoj kovnici Muenze Osterreich u obliku kakav je i imao i izvorni dukat iz 1915. godine, što uključuje i godinu izdanja koja je utisnuta na njemu. Obe kovanice izrađene su od zlata čistoće 986 (98.6% čistog zlata).

 

Jednostruki dukat "Franjo Josip"

Prečnik jednostranog dukata iznosi 20mm, debljina mu je 0.7mm, a težine je 3.49gr.

Jednostruki dukat Franjo Josip

Na prednjoj strani dukata otisnut je lik Cara Franje Josipa (Franc Jozef) okružen tekstom: FRANC IOS IDG AVSTRIAE IMPERATOR. Na drugoj strani dukata nalazi se grb Austro-Ugarske monarhije, dvoglavi austrijski carski orao, okružen tekstom HUNGAR BOHEM GAL LOD ILL REX A A 1915.

 

Četvorostruki dukat "Franjo Josip"

Težina četvorostrukok dukata iznosi 13.96gr, prečnika je 40mm, a debljina 0.7mm.

Četvorostruki dukat Franjo Josip

Na prednjoj strani dukata utisnut je lik cara Franje Josipa u svečanoj imperatorskoj odeći i tekst FRANC IOS IDG AUSTRIAE IMPERATOR. Na poleđini dukata nalazi se grb Austro-Ugarske monarhije, dvoglavi austrijski carski orao sa tekstom HUNGAR BOHEM GAL LOD ILL REX A A 1915. Na dnu kovanice nalazi se brojka 4 u zagradama, koja potvrđuje vrednost od 4 dukata.


Francuski zlatnik "Anđeo"

Na prednjoj strani ovog zlatnika prikazan je motiv anđela koji ispisuje francuski ustav postavljen na pijadestal.

Levo od anđela, iza njegovih leđa, utisnut je snop sa sekirom (fascis), simbol vlasti i moći. Desno od anđela nalazis e ponosni petlić, koji simbolizuje borbeni duh francuske republike. Iznad anđela polukružno je ispisan tekst REPUBLIQUE FRANCAISE (republika Francuska).

Motiv na prednjoj strani ovog zlatnika oblikovan je tokom francuske građanske revolucije krajem 18-og veka. Taj isti dizajn je 1871. godine ponovo iskorišćen kao motiv na popularnoj seriji zlatnika od 20 franaka, koja je izdavana sve do 1898. godine.

Francuski zlatnik Anđeo

Zadnja strana prikazuje lovorov venac mira i napredka usred kojeg je utisnuta nominala zlatne kovanice (20 francs) i godina izdanja. Kružno iznad venca nalazi se tekst: LIBERTE, EGALITE, FRATERNITE (SLOBODA, JEDNAKOST, BRATSTVO).

Težina zlatnika je 6.45gr, finoća zlata je 900, što znači da u sebi sadrži 5.81gr čistog zlata. Prečnik kovanice je 21mm, a deblina 1.3mm.

Francuski zlatni "Anđeo" od samog početka se smatrao kao donosilac sreće osobi koja ga je imala, zbog čega je bio prozvan "Lucky Angel". Zbog toga su ga na svojim putovanjima, u svojim džepovima imali kapetani trgovačkih i putničkih brodova, piloti vojnih aviona za vreme oba svetska rada, kao i vojnici u borbenim akcijama.


Italijanski zlatnik "Marengo" (Vittorio Emanuele i Umberto)

Italijanski zlatnici od 20 lira iz druge polovine 19-og veka, poznati kao "Marengi", na sebi su imali utisnut lik Vittoria Emanuela II. Kovani su u razdoblju od 1861. do 1878. godine.

Sledeći monarh koji je i mao čast da bude prikazan na italijanskim zlatnim kovanicama bio je kralj Umberto I. Njegov lik se nalazio na kovanicama od 20 lira, takođe. Zlatnici sa njegovim likom kovani su u razdoblju od 1878. do 1897. godine.

Italijanski zlatnik Marengo (Vittorio Emanuele i Umberto)

Sa novim vekom na italijanske zlatnike stigao je lik novog monaha sa novim - starim imenom Vittorio Emanuele III. Prvo izdanje iskovano je 1902. godine, a zatim su se kovanice neredovno kovale svakih nekoliko godina sve do proglašenja Italije republikom. Kovanice zadnjih izdanja iz 1926. i 1927. godine, danas i maju veliku numizmatičku vrednost, budući da su izdati u samo nekoliko desetina primeraka.

Na zadnjoj strani prikazan je grb Italije na štitu sa vladarskom krunom na vrhu zaokružen lovorovim vencem. Oko grba ispisan je tekst REGNO D0ITALIA, pa nominala L 20 (odnosno 20 lira).

Težina kovanice iznosi 6.45gr, prečnik je 21.5mm, a debljine je 1.25mm. Finoća zlatnika je 900, odnosno ona u sebi sadrži 5.8gr čistog zlata.


Švajcarski zlatnik "Vreneli" (Helvetia)

Jedan od najcenjenijih investicijskih zlatnika, kovao se u Švajcarskoj od kraja 19-og do sredine 20-ok veka u vrednosti od 10, 20 i 100 franaka.

Najrasprostranjeniji je zlatnik nominalne vrednosti od 20 franaka, dok su zlatnici druge dve vrednosti ređe, zbog čega imaju dodatnu numizmatičku vrednost.

Na jednoj strani kovanice nalazi se lik Švajcarske devojke u engleskom govornom području poznate kao "Swiss Miss", sa prikazom Alpa u pozadini. Iznad devojčine glave ispisana je reč HELVETIA (Švajcarska).

Švajcarski zlatnik Helvetia

Na drugoj strani dukata utisnut je švajcarski grb koji razdeljuje nominalu 20FR. Ispod grba utisnuta je godina izdanja.

Težina kovanice od 20 franaka iznosi 6.45gr, prečnika je 21mm, debljine 1.25mm. Finoće je 900. U istoriji je proizvedeno više od 60 miliona primeraka.


Jugoslovenski zlatnik "Josip Broz Tito" - mediteranske igre Split

Među najpopularnijim i najrasprostranjenijim zlatnim kovanicama sa likom Josipa Broza spadaju one kovanice povodom 8. mediteranskih igara održanih u Splitu, 1979. godine i one izdate povodom 14. zimskih olimpijskih igara u Sarajevu.

Jugoslovenski zlatnik "Josip Broz Tito" - mediteranske igre Split

Povodom mediteranskih igara iskovana je serija nominale 1500 dinara, 2000 dinara, 2500 dinara i 5000 dinara.

Svaka od nacedenih kovanica sadrži drugi motiv na poleđini, dok je prednja strana uvek ista sa likom Maršala i tekstom koji ga okružuje: "JOSIP BROZ TITO - POKROVITELJ VII MEDITERANSKIH IGARA SPLIT 1979".

 

Zlatna kovanica od 1500 dinara

Na zadnjoj strani zlatnika vrednosti 1500 dinara nalazi se znak mediteranskih igara (tri olimpijska kruga na vodi) tekst "SFRJUGOSLAVIJA" na latinici i ćirilici. Takođe je utisnuta reč "DINARA-DINARJEV-DINARI", desno i levo od nominale. Težina zlatnika je 8.8gr, prečnika je 24mm, finoće je 900 i sadrži 7.92 gr čistog zlata. Zlatna kovanica nominale 1500 dinara iskovana je 1978. godine u 35000 primeraka.

 

Zlatna kovanica od 2000 dinara

Zlatnik na zadnjoj strani ima utisnut grb Jugoslavije ispod kojeg se nalazi panorama bazena na splitskom Poljudu izgrađenog posebno za mediteranske igre. Težina zlatnika je 11.8gr, prečnika je 27mm. U sebi sadrži 10.62gr čistog zlata.

 

Zlatna kovanica od 2500 dinara

Poljudski stadion ili poljudska lepotica kako mu Splićani tepaju, krasi zlatnik nominale 25050 dinara. Težina zlatnika je 14.7 gr, prečnika 30mm. Sadrži 13.23gr čistog zlata. Broj iskovanih primeraka iznosi 35000 komada.

 

Zlatna kovanica od 5000 dinara

Najveći zlatnik u nizu zlatnika iskovanih povodom održavanja mediteranskih igara, ima nominalu 5000 dinara. Na zadnoj strani iam prikazanu panoramu Splita sa Dioklecijanovom palatom. Težina ovog zlatnika je 29.5gr, prečnika je 38mm, i sadrži 36.55gr čistog zlata. Ovaj zlatnik je iskovan u 15000 primeraka.