Zanimljiv nakit

Ugarski zlatnik "Franjo Josip"

Ugarski zlatni novac izdavao se krajem 19. i početkom 20. veka. Zadnje izdanje iskovano je 1915. godine, neposredno pred raspad države.

Na licu kovanice nalazi se cela figura Franje Josipa I sa kružno postavljenim tekstom FERENCZ JOZSEF I-K-A-CS-ES M-H-S-D-O-AP-KIR- i godinom izdanja na dnu. Na zadnjoj strani kovanice nalazi se tadašnji ugarski grb kojeg podupiru dva anđela.

Ispod grba postoji natpis MAGYAR KIRALYSAG, a ispod je navedena nominalna vrednost kovanice (10 korona). Težina ove kovanice je 3,3875 grama, finoće je 900, čistog zlata sadrži 3,05 grama.

20 korona

20 korona je dvostruko vredniji zlatnik i izrađivao se od dvostruko više čistog zlata. Težina mu iznosi 6,775 grama, prečnika 21mm, finoće 900, znači sadržaj čistog zlata je 6,097 grama. Ovaj zlatnok je identičan onome od 10 korona po izgledu, jedino na nominalnoj vrednosti kovanice piše 20 korona umesto 10. Proizvodio se u razdoblju između 1892. i 1915. godine.

---

Francuski zlatnik Marianne - petao

Ovo je francuski zlatnik od 20 franaka iz doba Treće republike poznat kao zlatnik "Marianne", koji je dobio naziv po liku mlade žene koja je na zadnjoj strani dukata.

Marianne je francuski nacionalni simbol koji simbolizuje slobodu i razum.

Ovaj zlatnik je poznat još pod nazivom "petao" jer je na prednjoj strani dukata utisnut galski petao, koji je takođe jedan od simbola Francuske.

 

 

Na prednjoj strani kovanice, kružno iznad petla ispisan je tekst LIBERTE-EGALITE-FRATERNITE što znači SLOBODA-JEDNAKOST-BRATSTVO. Vrednost 20FCS (franaka) ispisana je u donjem središnjem delu razdvojena petlovim nogama. Na dnu je ispisana godina izdanja.

 

Težina zlatnika je 6,45 grama, a finoća zlata je 900, što znači da u sebi sadrži čistog zlata 5,8065 grama. Prečnik zlatnika je 21mm, a debljina 1,3mm.

 

---

Austrijski zlatnik "Wiener Philharmoniker" (Bečka filharmonija)

Proizveden je u austrijskoj kovnici "Muenze Osterreich" od čistog zlata. Prvo izdanje na tržištu se pojavilo 1989. godine i od tada kuje se svake godine novo izdanje. Dizajn zlatnika posvećen je svetski poznatom austrijskom simfonijskom orkestru. Zbog toga su na prednjoj strani prikazani simfonijski instrumenti iznad kojih je polukružno ispisano WIENER PHILHARMONIKER.

Na drugoj strani zlatnika utisnut je reljef velikih orgulja u koncertnoj dvorani "MUSLIKVEREIN" u Beču, u koju svoje nastupe ima bečka filharmonija. Iznad orgulja ispisan je tekst REPUBLIK OSTERREICH, a ispod orgulja ispisana je količina zlata u uncama (31,1035 grama) koju sadrži zlatnik.

Tekstom "1 UNZE GOLD 999,9" označen je zlatnik težine jedne unce. Na zlatniku od pola unce (15,5517 grama) ispisano je "1/2 UNZE GOLD 999,9". Na zlatniku od četvrtine unce (7,7758 grama) ispisano je "1/4 UNZE GOLD 999,9". I poslednji u seriji je zlatnik koji sadrži jednu desetinu unce zlata (3,1103 grama) koji ima otisnut tekst "1/10 UNZE GOLD 999,9".

Zlatnik filharmonije od jedne unce ima prečnik 37mm i debljinu od 2mm, od pola unce ima prečnik od 28mm i debljinu od 1,6mm, od četvrtine unce ima prečnik 22mm i debljinu od 1,2mm i desetine unce prečnik 16mm i debljinu od 1,2mm. Navedene mere mogu neznatno odstupati od zlatnika do zlatnika.

---

Francuski zlatnik "Napoleon"

Francuske zlatne kovanice od 20 franaka sa likom Napoleona III, predsednika Francuske u razdoblju Druge Republike, kovale su se od 1852. do 1870. godine u milionskim količinama, zbog čega se i danas mogu videti u numizmatičkim kolekcijama sveta.

Osim od 20 franaka, ovaj zlatnik se kovao i u apoenima od 50 i 100 franaka. Kovanica od 20 franaka na prednoj strani poseduje lik Louisa - Napoleona Bonaparte u profilu okrenutom na desno, sa tekstom NAPOLEON III EMPEREUR koji okružuje lik francuskog imperatora.

Izdanje iz 1852. godine sadrži drugačiji tekst oko glave Napoleona: Louis Napoleon Bonaparte. Na dnu kovanice utisnuto je ime autora kovanice: Barre.

 

 

 

 

Pozadina zlatne kovanice je vrlo jednostavna. Unutar lovorovog venca nalazi se tekst koji označava vrednost novčanice (20 FRANCS) ispod koje je ispisana godina izdanja. Na dnu kovanice nalazi se i oznaka izdanja (obično je to slovo A). Kružno oko venca ispisan je tekst EMPIRE FRANCAIS (izdanje iz 1852. nosi tekst REPUBLIQUE FRANCAISE).

 

 

 

Težina dukata iznosi 6,45 grama, prečnik je 21 mm, a debljina 1,25 mm. Sadrži 90 posto, odnosno 5,8 grama ili 0,1867 unci čistoga zlata.

---

Dukat kralj Aleksandar i kraljica Marija

Četverostruki dukat kojega je izdala Kraljevina Jugoslavija na licu sadrži dva lika. Lik kralja Aleksandara sa naočalima u svečanom kraljevskom odelu koji stoji pored lika kraljice Marije koja ima tijaru na glavi. Polukružno oko likova ispisan je tekst ćirilicom KRALJ ALEKSANDAR I. KRALJICA MARIJA, a na dnu je sitno ćirilicom ispisano KOVNICA A.D.

Na pozadini dukata se nalazi kraljevski grb s dvoglavim orlom koji ima srpski i hrvatski grb na prsima. Polukružno oko grba ispisan je tekst latinično KRALJEVINA JUGOSLAVIJA i godina izdanja. U dnu dukata je ispisana brojka 4 i tekst DUKATA levo i desno od brojke, ispisan na oba pisma (ćirilično i latinično).

Težina četvorostrukog dukata iznosi 13,9636 grama, prečnik mu je 40 milimetara, a debljina 0,7 milimetara. U sebi sadrži 0,4430 unci čistoga zlata.

---

Dukat kralj Aleksandar iz Kraljevine Jugoslavije

Po uzoru na austrijske dukate, Kraljevina Jugoslavija je početkom 30-tih godina prošlog veka izdala seriju zlatnih kovanica sa likom kralja Aleksandra. Dukati bili identični austrijskim odnosno, bili su teški 3,49 grama, prečnika 20, i debljine 0,7mm.

Zanimljivo je da su dukati Kraljevine Jugoslavije na sebi imali žig, odnosno, znak kojim se potvrđivala verodostojnost dukata. Postojale su tri oznake, koje su utiskivane u donjem desnom kvadratu svake kovanice. Postojale su u obliku: žitnog klasa, kukuruznog klasa ili mača. Utisnuti žig je veoma mali i moguće ga je videti čisto samo pod lupom. Svi dukati ovoga izdanja imali su finoću 986.

---

Austrijski zlatnik Florin ili Franak

Kovao se u razdoblju između 1870.-1892. godine. Čistoća zlata ovih kovanica je 900.

4 florina ili 10 franaka - zlatni novac "Franjo Josip" nominalne vrednosti 4 florina ili 10 franaka ima prečnik 18,7mm, a težina mu je 3,2258 grama, sadrži čistog zlata 2,9033 grama.

Na prednjoj strani otisnut je lik cara Franje Josipa sa lovorovim vencem na glavi okružen tekstom FRANCISCVS IOSEPHVS I D C IMPERATOR ET REX. Na drugoj strani se nalazi dvoglavi orao sa austrijskim grbom u središtu, okružen tekstom IMPERIVM AVSTRIACVM, nominalna 4Fl i 10 Fr i ispod je ispisana godina kovanja.

 

8 florina ili 20 franaka

Isti kao 10 franaka što se natpisa i slika tiče, ali je razlika u oznaci nominalne vrednosti. Na njima piše 8Fl i 20Fr. Težina mu je 6,45 grama, prečnik 21,1mm. Sadržaj 5,8 grama čistog zlata.

---

Zlatnik od 20 dolara "Dvostruki orao"

Ovaj dukat se u Americi počeo kovati 1849. godine i bio je vrednosti 20 dolara. Postoje dva različita dizajna ove kovanice "LIBERTY HEAD" - glava slobode koja je kovana od 1907. godine i "SAINT GAUDENS" kovanica je dobila naziv po dizajneru koji ju je oblikovao Augustusu Saint-Gaudensu.

Zlatnik "LIBERTY HEAD" sa prednje strane sadrži lik devojke koja predstavlja slobodu sa tijarom na kojoj piše "LIBERTY". Kružno oko njene glave utisnuto je 13 zvezda, a na dnu ispod lika nalazi se godina izdanja.

 

 

Pozadina dukata sadrži orla koji u kandžama drži strelice, a na prstima ima američki grb. Iznad orla polukružno je ispisan tekst "UNITED STATES OF AMERICA". Između glave i teksta utisnuto je 13 zvezdica, unutar koji piše "IN GOD WE TRUST".

Levo i desno ispisan je tekst "E PLURIBUS UNUM", a na dnu je ispisana nominalna vrednost dukata. Na ranijim dukatima je napisana nominala skraćeno "TWENTY D", dok je na kasnijim izdanjima pisalo "TWENTY DOLL".

Kovanica je izrađena od 90 posto zlata i 10 posto bakra. Prečnik joj je 34mm, a težina 33,43 grama.

 

---

Austrijski zlatni dukat "Franjo Josip" jednostruki i četvorostruki

Generalno najrasprostranjeniji dukat na našim prostorima krajem 19-og i početkom 20-og veka smatrao se sredstvom očuvanja vrednosti, pa su ga brojni građani Austro-Ugarske monarhije, ali i drugih zemalja Evrope kupovali kao venčani dar, kao poklon pri rođenju deteta ili naprosto kao zalog za budućnost. Koristio se takođe i za međunarodna plaćanja.

Ovaj dukat se i danas izrađuje u milionskim količinama u Austrijskoj kovnici Muenze Osterreich u obliku kakav je i imao i izvorni dukat iz 1915. godine, što uključuje i godinu izdanja koja je utisnuta na njemu. Obe kovanice izrađene su od zlata čistoće 986 (98.6% čistog zlata).

 

Jednostruki dukat "Franjo Josip"

Prečnik jednostranog dukata iznosi 20mm, debljina mu je 0.7mm, a težine je 3.49gr.

Na prednjoj strani dukata otisnut je lik Cara Franje Josipa (Franc Jozef) okružen tekstom: FRANC IOS IDG AVSTRIAE IMPERATOR. Na drugoj strani dukata nalazi se grb Austro-Ugarske monarhije, dvoglavi austrijski carski orao, okružen tekstom HUNGAR BOHEM GAL LOD ILL REX A A 1915.

 

Četvorostruki dukat "Franjo Josip"

Težina četvorostrukok dukata iznosi 13.96gr, prečnika je 40mm, a debljina 0.7mm.

Na prednjoj strani dukata utisnut je lik cara Franje Josipa u svečanoj imperatorskoj odeći i tekst FRANC IOS IDG AUSTRIAE IMPERATOR. Na poleđini dukata nalazi se grb Austro-Ugarske monarhije, dvoglavi austrijski carski orao sa tekstom HUNGAR BOHEM GAL LOD ILL REX A A 1915. Na dnu kovanice nalazi se brojka 4 u zagradama, koja potvrđuje vrednost od 4 dukata.

---

Francuski zlatnik "Anđeo"

Na prednjoj strani ovog zlatnika prikazan je motiv anđela koji ispisuje francuski ustav postavljen na pijadestal.

Levo od anđela, iza njegovih leđa, utisnut je snop sa sekirom (fascis), simbol vlasti i moći. Desno od anđela nalazis e ponosni petlić, koji simbolizuje borbeni duh francuske republike. Iznad anđela polukružno je ispisan tekst REPUBLIQUE FRANCAISE (republika Francuska).

Motiv na prednjoj strani ovog zlatnika oblikovan je tokom francuske građanske revolucije krajem 18-og veka. Taj isti dizajn je 1871. godine ponovo iskorišćen kao motiv na popularnoj seriji zlatnika od 20 franaka, koja je izdavana sve do 1898. godine.

Zadnja strana prikazuje lovorov venac mira i napredka usred kojeg je utisnuta nominala zlatne kovanice (20 francs) i godina izdanja. Kružno iznad venca nalazi se tekst: LIBERTE, EGALITE, FRATERNITE (SLOBODA, JEDNAKOST, BRATSTVO).

Težina zlatnika je 6.45gr, finoća zlata je 900, što znači da u sebi sadrži 5.81gr čistog zlata. Prečnik kovanice je 21mm, a deblina 1.3mm.

Francuski zlatni "Anđeo" od samog početka se smatrao kao donosilac sreće osobi koja ga je imala, zbog čega je bio prozvan "Lucky Angel". Zbog toga su ga na svojim putovanjima, u svojim džepovima imali kapetani trgovačkih i putničkih brodova, piloti vojnih aviona za vreme oba svetska rada, kao i vojnici u borbenim akcijama.

---

Italijanski zlatnik "Marengo" (Vittorio Emanuele i Umberto)

Italijanski zlatnici od 20 lira iz druge polovine 19-og veka, poznati kao "Marengi", na sebi su imali utisnut lik Vittoria Emanuela II. Kovani su u razdoblju od 1861. do 1878. godine.

Sledeći monarh koji je i mao čast da bude prikazan na italijanskim zlatnim kovanicama bio je kralj Umberto I. Njegov lik se nalazio na kovanicama od 20 lira, takođe. Zlatnici sa njegovim likom kovani su u razdoblju od 1878. do 1897. godine.

Sa novim vekom na italijanske zlatnike stigao je lik novog monaha sa novim - starim imenom Vittorio Emanuele III. Prvo izdanje iskovano je 1902. godine, a zatim su se kovanice neredovno kovale svakih nekoliko godina sve do proglašenja Italije republikom. Kovanice zadnjih izdanja iz 1926. i 1927. godine, danas i maju veliku numizmatičku vrednost, budući da su izdati u samo nekoliko desetina primeraka.

Na zadnjoj strani prikazan je grb Italije na štitu sa vladarskom krunom na vrhu zaokružen lovorovim vencem. Oko grba ispisan je tekst REGNO D0ITALIA, pa nominala L 20 (odnosno 20 lira).

Težina kovanice iznosi 6.45gr, prečnik je 21.5mm, a debljine je 1.25mm. Finoća zlatnika je 900, odnosno ona u sebi sadrži 5.8gr čistog zlata.

---

Švajcarski zlatnik "Vreneli" (Helvetia)

Jedan od najcenjenijih investicijskih zlatnika, kovao se u Švajcarskoj od kraja 19-og do sredine 20-ok veka u vrednosti od 10, 20 i 100 franaka.

Najrasprostranjeniji je zlatnik nominalne vrednosti od 20 franaka, dok su zlatnici druge dve vrednosti ređe, zbog čega imaju dodatnu numizmatičku vrednost.

Na jednoj strani kovanice nalazi se lik Švajcarske devojke u engleskom govornom području poznate kao "Swiss Miss", sa prikazom Alpa u pozadini. Iznad devojčine glave ispisana je reč HELVETIA (Švajcarska).

Na drugoj strani dukata utisnut je švajcarski grb koji razdeljuje nominalu 20FR. Ispod grba utisnuta je godina izdanja.

Težina kovanice od 20 franaka iznosi 6.45gr, prečnika je 21mm, debljine 1.25mm. Finoće je 900. U istoriji je proizvedeno više od 60 miliona primeraka.

---

Jugoslovenski zlatnik "Josip Broz Tito" - mediteranske igre Split

Među najpopularnijim i najrasprostranjenijim zlatnim kovanicama sa likom Josipa Broza spadaju one kovanice povodom 8. mediteranskih igara održanih u Splitu, 1979. godine i one izdate povodom 14. zimskih olimpijskih igara u Sarajevu.

Povodom mediteranskih igara iskovana je serija nominale 1500 dinara, 2000 dinara, 2500 dinara i 5000 dinara.

Svaka od nacedenih kovanica sadrži drugi motiv na poleđini, dok je prednja strana uvek ista sa likom Maršala i tekstom koji ga okružuje: "JOSIP BROZ TITO - POKROVITELJ VII MEDITERANSKIH IGARA SPLIT 1979".

 

Zlatna kovanica od 1500 dinara

Na zadnjoj strani zlatnika vrednosti 1500 dinara nalazi se znak mediteranskih igara (tri olimpijska kruga na vodi) tekst "SFRJUGOSLAVIJA" na latinici i ćirilici. Takođe je utisnuta reč "DINARA-DINARJEV-DINARI", desno i levo od nominale. Težina zlatnika je 8.8gr, prečnika je 24mm, finoće je 900 i sadrži 7.92 gr čistog zlata. Zlatna kovanica nominale 1500 dinara iskovana je 1978. godine u 35000 primeraka.

 

Zlatna kovanica od 2000 dinara

Zlatnik na zadnjoj strani ima utisnut grb Jugoslavije ispod kojeg se nalazi panorama bazena na splitskom Poljudu izgrađenog posebno za mediteranske igre. Težina zlatnika je 11.8gr, prečnika je 27mm. U sebi sadrži 10.62gr čistog zlata.

 

Zlatna kovanica od 2500 dinara

Poljudski stadion ili poljudska lepotica kako mu Splićani tepaju, krasi zlatnik nominale 25050 dinara. Težina zlatnika je 14.7 gr, prečnika 30mm. Sadrži 13.23gr čistog zlata. Broj iskovanih primeraka iznosi 35000 komada.

 

Zlatna kovanica od 5000 dinara

Najveći zlatnik u nizu zlatnika iskovanih povodom održavanja mediteranskih igara, ima nominalu 5000 dinara. Na zadnoj strani iam prikazanu panoramu Splita sa Dioklecijanovom palatom. Težina ovog zlatnika je 29.5gr, prečnika je 38mm, i sadrži 36.55gr čistog zlata. Ovaj zlatnik je iskovan u 15000 primeraka.